P.V. VASTSTELLING OVERSPEL
P.V. VASTSTELLING OVERSPEL
Procedure
In de huidige wetgeving is overspel op zich geen reden meer tot echtscheiding. Wel kan een eventueel vastgesteld overspel gebruikt worden als bewijs van een onherstelbare ontwrichting van het huwelijk, wat een grond tot echtscheiding is.
De procedure van vaststelling overspel (art. 1016bis Ger.Wb.) kan enkel aangewend worden tussen echtgenoten en geldt dus niet voor samenwonenden. Evenmin kan overspel vastgesteld worden tussen ex-echtgenoten (aangezien deze niet langer gebonden zijn door de wederzijdse huwelijksplicht van getrouwheid). Overspel wordt immers gedefinieerd als de seksuele gemeenschap van een gehuwde persoon met een andere persoon dan de huwelijkspartner.
Voorheen werd als bijkomende vereiste gesteld dat dit een persoon van het andere geslacht diende te zijn, doch het Hof van Cassatie maakte komaf met deze voorwaarde (Cass., 17 december 1998, R.W., 1998-99, 1075). Sinds deze rechtspraak is aldus ook overspel mogelijk met iemand van hetzelfde geslacht en kan bv. een vrouw haar man laten betrappen op overspel met een andere man.
De invoering van het homohuwelijk bij wet van 13.02.2003 leidde bovendien tot een extra “mogelijkheid” van toepassing van art. 1016bis Ger.Wb. Iemand die een homohuwelijk heeft aangegaan (man-man of vrouw-vrouw) kan de partner laten betrappen op overspel met iemand van hetzelfde of het andere geslacht.
De procedure van vaststelling overspel kan gevoerd worden ongeacht of er tussen de echtgenoten al dan niet reeds een vordering tot echtscheiding werd ingeleid voor de rechtbank.
Het feit dat door de echtgenoten reeds een procedure van echtscheiding door onderlinge toestemming (E.O.T.) werd ingeleid belet niet dat één van de echtgenoten alsnog tot vaststelling overspel kan over gaan. Immers, zelfs tijdens een procedure van E.O.T. blijft de getrouwheidsplicht bestaan. Bovendien heeft elke partij het recht om het over een andere boeg te gooien en alsnog een procedure echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting van het huwelijk (E.O.O.) in te leiden.
Het bekomen van toelating tot vaststelling overspel.
Indien U een procedure van vaststelling overspel (art. 1016 bis Ger.Wb.) wenst op te starten, dient U hiertoe voorafgaandelijk de toestemming van de Rechtbank te bekomen. Immers, een dergelijke vaststelling op zich maakt niet alleen inbreuk op de privacy van de overspelige man of vrouw, maar schendt bovendien het principe van de onschendbaarheid van de woning. Het is derhalve maar evident dat een gerechtsdeurwaarder niet het recht heeft om op willekeurig verzoek van de bedrogen echtgenoot/echtgenote deze vaststelling te verrichtingen, doch dat hiervoor voorafgaandelijk de toestemming dient te worden verleend door de Rechtbank.
Deze toestemming bekomt U door een eenzijdig verzoekschrift, door Uzelf of door Uw raadsman ondertekend, in tweevoud te richten naar de Voorzitter van de Rechtbank van Eerste Aanleg (van het arrondissement bevoegd voor de plaats waar de vaststelling overspel dient te gebeuren). De kostprijs voor het neerleggen van het verzoekschrift bedraagt 52,00 euro.
klik hier om bevoegde voorzitter op te zoeken : geef plaats waar de vaststelling van overspel dient te gebeuren in en selecteer bij “soort van rechtbank” : Rechtbank van Eerste Aanleg.
Opgelet : Verzoekschrift zelf dient gericht te zijn aan de Voorzitter van deze Rechtbank !
Het verzoekschrift is eenzijdig, wat inhoudt dat het verzoekschrift zal behandeld worden zonder dat de tegenpartij hierbij gehoord wordt of op de hoogte wordt gesteld van een uitspraak. Slechts op het moment van de vaststelling overspel zal de gerechtsdeurwaarder een kopij van de beschikking betekenen aan de overspelige partij. Dit is de logica zelf, elke voorafgaandelijke verwittiging zou de overspelige echtgenoot/echtgenote immers waarschuwen van de komende poging tot vaststelling overspel.
Inhoud van het verzoekschrift
Het verzoekschrift vermeldt, op straffe van nietigheid, volgende gegevens
conform art. 1026 Ger.Wb. :
1° de dag, de maand en het jaar;
2° de naam, de voornaam, het beroep en de woonplaats van de verzoeker
(en in voorkomend geval de naam, de voornaam, de woonplaats en de
hoedanigheid van zijn wettelijke vertegenwoordigers)
3° het onderwerp en in het kort de gronden van de vordering;
4° de aanwijzing van de rechter die ervan kennis moet nemen;
5° de handtekening van de advocaat van de partij, tenzij de wet anders bepaalt.
Zoals hierboven gesteld voorziet art. 1016bis Ger.Wb. in een afwijking, zodat
dit verzoekschrift ook door de bedrogen echtgenoot/echtgenote kan worden
ondertekend en ingediend.
conform art. 1016bis Ger.Wb. vermeldt het verzoekschrift verder alle nuttige inlichtingen en, op straffe van nietigheid, de plaats of de plaatsen waar de vaststellingen kunnen worden gedaan die wijzen op overspel.
Bij het verzoekschrift wordt een uittreksel van de huwelijksakte van de verzoeker gevoegd en eventueel alle stukken tot staving van het verzoek.
Een uittreksel van de huwelijksakte kunt U bekomen bij de burgerlijke stand van de gemeente waar U gehuwd bent.
De rechter dient in de beschikking een gerechtsdeurwaarder aan te duiden welke belast zal worden met de taak. In het verzoekschrift zelf volstaat het dat de aanduiding van een gerechtsdeurwaarder wordt gevraagd, zonder te specificeren welke gerechtsdeurwaarder. Uiteraard kan in het verzoekschrift reeds gevraagd worden om een specifieke gerechtsdeurwaarder aan te stellen.
De beschikking
Op basis van het neergelegde eenzijdig verzoekschrift zal de voorzitter van de rechtbank een beschikking nemen, welke uitvoerbaar bij voorraad is. In deze beschikking zal een gerechtsdeurwaarder aangeduid worden welke gelast wordt met de vaststelling van overspel.
De beschikking is beperkt in de tijd. De Voorzitter zal in de beschikking de periode vermelden waarbinnen de vaststelling kan geschieden. Dit zal normaal gezien een periode zijn van een twee- tot zestal maanden. Na het verstrijken van deze periode is de beschikking niet meer geldig en zal eventueel een nieuw verzoekschrift dienen te worden neergelegd.
Tevens wordt een limitatieve opsomming gegeven van de adressen waarop de vaststelling kan gebeuren. De gerechtsdeurwaarder zal zich dienen te beperken tot de opgegeven plaats(en).
Indien de plaats van het overspel verandert zal terug een nieuw verzoekschrift moeten worden ingediend.
Geen enkele vaststelling mag worden gedaan tussen 21 uur ‘s avonds en 5 uur ‘s morgens.
Praktische uitvoering
Eenmaal U de beschikking tot toelating vaststelling hebt bekomen dient U (of Uw raadsman) de aangestelde gerechtsdeurwaarder te contacteren om praktische afspraken te maken. U zult de gerechtsdeurwaarder instructies moeten geven wanneer en waar (indien verschillende plaatsen in de beschikking zijn vermeld) de vaststelling dient te geschieden.
Hou er rekening mee dat het niet de taak is van de gerechtsdeurwaarder om te controleren of de omstandigheden gunstig zijn om de vaststelling al dan niet te laten doorgaan. Deze beslissing dient door U zelf te worden genomen.
Indien U de tegenpartij zelf in de gaten wil houden om na te gaan wanneer de vaststelling kan plaatsvinden, zult U er toch rekening mee moeten houden dat de tegenpartij hoogstwaarschijnlijk wel op zijn of haar hoede zal zijn en dat de kans vrij groot is dat de tegenpartij gealarmeerd zal zijn wanneer Uw aanwezigheid wordt opgemerkt. Eventueel kunt U voor het bepalen van het juiste moment een detective inschakelen.
Het is aangeraden de gerechtsdeurwaarder te informeren over specifieke problemen, voor zover die U gekend zijn (structuur van de woning, mogelijkheid van tegenpartij om bv. achteraan de woning ongezien te verlaten, eventuele moeilijk vindbare (verstop)plaatsen in de woning, de aanwezigheid van kinderen, het bezit van (gevaarlijke) honden of vuurwapens, ...). Hoe beter de gerechtsdeurwaarder voorbereid is, hoe groter de kans op succes.
De gerechtsdeurwaarder zal bij zijn taak van vaststelling overspel verplicht vergezeld zijn door een officier of agent van de gerechtelijke politie. Deze bijstand is kosteloos.
Normaliter zal de gerechtsdeurwaarder ook vergezeld zijn van een slotenmaker.
Beide vormen van bijstand worden georganiseerd door de gerechtsdeurwaarder. U hoeft daartoe derhalve geen voorzieningen te nemen.
In de praktijk zal de gerechtsdeurwaarder overgaan tot vaststelling vanaf het moment dat hem door de wet is toegestaan, zijnde vanaf 05.00 uur ‘s morgens.
Hij zal met de politiediensten en slotenmaker een afspraak maken (kort voor het uur waarop de vaststelling zal plaatsvinden) op een plaats nabij, welke echter niet zichtbaar is vanuit de desbetreffende woning, zodat de tegenpartij niet vroegtijdig gealarmeerd wordt door verdachte bewegingen voor de woning.
U kunt bij deze afspraak aanwezig zijn, bv. wanneer U in de buurt was om de woning in de gaten te houden en U de gerechtsdeurwaarder alsnog een laatste instructie wenst te geven. Hou er echter rekening mee dat, wanneer U de gerechtsdeurwaarder oproept om een vaststelling overspel te doen en U blaast dit op het laatste moment af, U hiervoor kosten (van de gerechtsdeurwaarder en slotenmaker) zullen worden aangerekend.
U hebt geenszins het recht om, samen met de gerechtsdeurwaarder, de woning te betreden. Het lijkt derhalve dan ook aangewezen U op afstand te houden van de vaststellingen, dit teneinde onnodige commotie te vermijden.
Op het vastgestelde tijdstip zal de gerechtsdeurwaarder aanbellen. Indien de woning een toegankelijke tuin heeft is het aangeraden dat iemand achteraan wordt geposteerd teneinde eventuele bewegingen of vluchtpogingen te bemerken. Aangezien de opgeroepen politiediensten normaliter met twee personen aanwezig zijn, kan de gerechtsdeurwaarder dit vragen aan één van de agenten.
Indien na het aanbellen niet wordt opengedaan zal de gerechtsdeurwaarder de slotenmaker verzoeken de woning te openen.
Na het betreden van de woning zullen de nodige vaststellingen door de gerechtsdeurwaarder worden gedaan. Uiteraard is de kans vrij klein dat het overspel op zich wordt vastgesteld, zodat de gerechtsdeurwaarder de woning zal doorzoeken op alle mogelijke gegevens welke kunnen wijzen op overspel.
Hij mag hiertoe aan het bed voelen of dit aan beide kanten beslapen is, de inhoud van de kasten (bv. in de badkamer of slaapkamer) onderzoeken, geopende briefwisseling lezen en foto’s bekijken.
Uit al deze vaststelling zal de gerechtsdeurwaarder echter niet mogen concluderen of er overspel is gepleegd of niet. Hij dient zich te beperken tot het opstellen van een Proces-Verbaal van de vastgestelde feiten. Het is aan de rechter om te concluderen of deze vaststellingen op zich volstaan om te spreken van overspel.
Kostprijs van een procedure vaststelling overspel
De kosten van een vaststelling overspel door de gerechtsdeurwaarder kunnen geraamd worden op +/- 800,00 euro.
In deze prijs zit enkel de kostprijs van de gerechtsdeurwaarder inbegrepen, zijnde meer bepaald :
- de kosten van de betekening van de beschikking tot toelating vaststelling overspel
aan de tegenpartij (welke gelijktijdig met de feitelijke vaststelling gebeurt)
te begroten op +/- 300,00 euro
- de kosten van het Proces-Verbaal van vaststelling overspel :
te begroten op +/- 350,00 euro
- de kosten van bijstand slotenmaker :
te begroten op +/- 150,00
Het bedrag van 800,00 euro dient aldus nog vermeerderd te worden met de kosten welke aan de advocaat en eventuele privé-detective dient te worden betaald voor hun tussenkomsten, alsook met de kosten van het verzoekschrift tot toelating vaststelling overspel (rolrecht tbv. 52,00 euro voor het in te dienen verzoekschrift + kost uitgifte tbv. 10 à 15 euro voor het bekomen van de uitgifte van de verleende beschikking) !
zie ook : Het Proces-Verbaal van Vaststelling
www.gerechtsdeurwaarder.bbforum.be
Een vraag over de gerechtsdeurwaarder en zijn activiteiten ?
Bezoek nu het forum der gerechtsdeurwaarders.
Medewerkers gezocht
(oa. kandidaten of stagiairs-gerechtsdeurwaarder, bedienden van gerechtsdeurwaarderskantoren, juristen, ...) om op vrijwillige basis mee te werken aan het forum.